4822 SAYILI KANUNLA
DEĞİŞİK 4077 SAYILI
TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN
BİRİNCİ KISIM
Amaç, Kapsam, Tanımlar
Amaç
Madde 1- Bu Kanunun
amacı, kamu yararına uygun olarak tüketicinin sağlık
ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını koruyucu,
aydınlatıcı, eğitici, zararlarını tazmin edici,
çevresel tehlikelerden korunmasını sağlayıcı
önlemleri almak ve tüketicilerin kendilerini
koruyucu girişimlerini özendirmek ve bu konudaki
politikaların oluşturulmasında gönüllü
örgütlenmeleri teşvik etmeye ilişkin hususları
düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Kanun,
birinci maddede belirtilen amaçlarla mal ve hizmet
piyasalarında tüketicinin taraflardan birini
oluşturduğu her türlü tüketici işlemini kapsar.
Tanımlar
Madde 3 - Bu Kanunun
uygulamasında;
a) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
b) Bakan: Sanayi ve Ticaret Bakanını,
c) Mal: Alış-verişe konu olan taşınır eşyayı,
konut ve tatil amaçlı taşınmaz malları ve elektronik
ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses,
görüntü ve benzeri gayri maddi malları,
d) Hizmet: Bir ücret veya menfaat
karşılığında yapılan mal sağlama dışındaki her türlü
faaliyeti,
e) Tüketici: Bir mal veya hizmeti ticari veya
mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya
yararlanan gerçek ya da tüzel kişiyi,
f) Satıcı: Kamu tüzel kişileri de dahil olmak
üzere ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında
tüketiciye mal sunan gerçek veya tüzel kişileri,
g) Sağlayıcı: Kamu tüzel kişileri de dahil
olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri
kapsamında tüketiciye hizmet sunan gerçek veya tüzel
kişileri,
h) Tüketici işlemi: Mal veya hizmet
piyasalarında tüketici ile satıcı-sağlayıcı arasında
yapılan her türlü hukuki işlemi,
ı) İmalatçı-Üretici: Kamu tüzel kişileri de
dahil olmak üzere tüketiciye sunulmuş olan mal veya
hizmetleri ya da bu mal veya hizmetlerin
hammaddelerini yahut ara mallarını üretenler ile mal
üzerine kendi ayırt edici işaretini, ticari
markasını veya unvanını koyarak satışa sunanları,
j) İthalatçı: Kamu tüzel kişileri de dahil
olmak üzere tüketiciye sunulmuş olan mal veya
hizmetleri ya da bu mal veya hizmetlerin
hammaddelerini yahut ara mallarını yurt dışından
getirerek satışa sunan gerçek veya tüzel kişiyi,
k) Kredi veren: Mevzuatları gereği
tüketicilere nakit kredi vermeye yetkili olan banka,
özel finans kuruluşu ve finansman şirketlerini,
l) Reklam veren: Ürettiği ya da pazarladığı
malın/hizmetin tanıtımını yaptırmak, satışını
artırmak veya imajını yaratıp güçlendirmek amacıyla
hazırlattığı, içinde firmasının ya da mal/hizmet
markasının yer aldığı reklamları yayınlatan, dağıtan
ya da başka yollarla sergileyen gerçek ya da tüzel
kişiyi,
m) Reklamcı: Ticari reklam ve ilânları reklam
verenin duyduğu ihtiyaç doğrultusunda hazırlayan ve
reklam veren adına yayınlanmasına aracılık eden
ticari iletişim uzmanı gerçek ya da tüzel kişiyi,
n) Mecra kuruluşu: Ticari reklam veya ilânı
hedef kitleye ulaştıran iletişim kanallarının ya da
her türlü aracın sahibi, işleticisi veya
kiralayıcısı olan gerçek veya tüzel kişiyi,
o) Teknik düzenleme: Bir ürünün ve hizmetin,
ilgili idari hükümler de dahil olmak üzere,
özellikleri, işleme ve üretim yöntemleri, bunlarla
ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme,
etiketleme ve uygunluk değerlendirilmesi işlemleri
hususlarından biri veya birkaçını belirten ilgili
Bakanlık tarafından Resmi Gazetede yayımlanarak
mecburi uygulamaya konulan standartlar dahil olmak
üzere uyulması zorunlu olan her türlü düzenlemeyi,
p) Tüketici örgütleri: Tüketicinin korunması
amacıyla kurulan dernek, vakıf veya bunların üst
kuruluşlarını, İfade eder.
İKİNCİ KISIM
Tüketicinin Korunması ve Aydınlatılması
Ayıplı mal
Madde 4- Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve
kullanma kılavuzunda ya da reklam ve ilânlarında yer
alan veya satıcı tarafından bildirilen veya
standardında veya teknik düzenlemesinde tespit
edilen nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine
aykırı olan ya da tahsis veya kullanım amacı
bakımından değerini veya tüketicinin ondan beklediği
faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi,
hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mallar,
ayıplı mal olarak kabul edilir.
Tüketici, malın teslimi tarihinden itibaren otuz gün
içerisinde ayıbı satıcıya bildirmekle yükümlüdür.
Tüketici bu durumda, bedel iadesini de içeren
sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle
değiştirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi ya
da ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir.
Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine
getirmekle yükümlüdür. Tüketici bu seçimlik
haklarından biri ile birlikte ayıplı malın neden
olduğu ölüm ve/veya yaralanmaya yol açan ve/veya
kullanımdaki diğer mallarda zarara neden olan
hallerde imalatçı-üreticiden tazminat isteme hakkına
da sahiptir.
İmalatçı-üretici, satıcı, bayi, acente, ithalatçı ve
10 uncu maddenin beşinci fıkrasına göre kredi veren
ayıplı maldan ve tüketicinin bu maddede yer alan
seçimlik haklarından dolayı müteselsilen sorumludur.
Ayıplı malın neden olduğu zarardan dolayı birden
fazla kimse sorumlu olduğu takdirde bunlar
müteselsilen sorumludurlar. Satılan malın ayıplı
olduğunun bilinmemesi bu sorumluluğu ortadan
kaldırmaz.
Bu madde ile ayıba karşı sorumlu tutulanlar, ayıba
karşı daha uzun bir süre ile sorumluluk
üstlenmemişlerse, ayıplı maldan sorumluluk, ayıp
daha sonra ortaya çıkmış olsa bile malın tüketiciye
teslimi tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına
tabidir. Bu süre konut ve tatil amaçlı taşınmaz
mallarda beş yıldır. Ayıplı malın neden olduğu her
türlü zararlardan dolayı yapılacak talepler ise üç
yıllık zamanaşımına tabidir. Bu talepler zarara
sebep olan malın piyasaya sürüldüğü günden
başlayarak on yıl sonra ortadan kalkar. Ancak,
satılan malın ayıbı, tüketiciden satıcının ağır
kusuru veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı
süresinden yararlanılamaz.
Ayıplı malın neden olduğu zararlardan sorumluluğa
ilişkin hükümler dışında, ayıplı olduğu bilinerek
satın alınan mallar hakkında yukarıdaki hükümler
uygulanmaz.
Satışa sunulacak ayıplı mal üzerine ya da
ambalajına, imalatçı veya satıcı tarafından
tüketicinin kolaylıkla okuyabileceği şekilde
"özürlüdür" ibaresini içeren bir etiket konulması
zorunludur. Yalnızca ayıplı mal satılan veya bir kat
ya da reyon gibi bir bölümü sürekli olarak ayıplı
mal satışına, tüketicinin bilebileceği şekilde
tahsis edilmiş yerlerde bu etiketin konulma
zorunluluğu yoktur. Malın ayıplı olduğu hususu,
tüketiciye verilen fatura, fiş veya satış belgesi
üzerinde gösterilir.
Güvenli olmayan mallar, piyasaya özürlüdür
etiketiyle dahi arz edilemez. Bu ürünlere, 4703
sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın
Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun hükümleri
uygulanır.
Bu hükümler, mal satışına ilişkin her türlü tüketici
işleminde de uygulanır.
Ayıplı hizmet
Madde 4/A- Sağlayıcı tarafından bildirilen
reklam ve ilânlarında veya standardında veya teknik
kuralında tespit edilen nitelik veya niteliği
etkileyen niceliğine aykırı olan ya da yararlanma
amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan
beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran
maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren
hizmetler, ayıplı hizmet olarak kabul edilir.
Tüketici, hizmetin ifa edildiği tarihten itibaren
otuz gün içerisinde bu ayıbı sağlayıcıya bildirmekle
yükümlüdür. Tüketici bu durumda, sözleşmeden dönme,
hizmetin yeniden görülmesi veya ayıp oranında bedel
indirimi haklarına sahiptir. Tüketicinin sözleşmeyi
sona erdirmesi, durumun gereği olarak haklı
görülemiyorsa, bedelden indirim ile yetinilir.
Tüketici, bu seçimlik haklarından biri ile birlikte
4 üncü maddede belirtilen şartlar çerçevesinde
tazminat da isteyebilir. Sağlayıcı, tüketicinin
seçtiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür.
Sağlayıcı, bayi, acente ve 10 uncu maddenin beşinci
fıkrasına göre kredi veren, ayıplı hizmetten ve
ayıplı hizmetin neden olduğu her türlü zarardan ve
tüketicinin bu maddede yer alan seçimlik haklarından
dolayı müteselsilen sorumludur. Sunulan hizmetin
ayıplı olduğunun bilinmemesi bu sorumluluğu ortadan
kaldırmaz.
Daha uzun bir süre için garanti verilmemiş ise, ayıp
daha sonra ortaya çıkmış olsa bile ayıplı hizmetten
dolayı yapılacak talepler hizmetin ifasından
itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Ayıplı
hizmetin neden olduğu her türlü zararlardan dolayı
yapılacak talepler ise üç yıllık zamanaşımına
tabidir. Ancak, sunulan hizmetin ayıbı, tüketiciden
sağlayıcının ağır kusuru veya hile ile gizlenmişse
zamanaşımı süresinden yararlanılamaz.
Ayıplı hizmetin neden olduğu zararlardan sorumluluğa
ilişkin hükümler dışında, ayıplı olduğu bilinerek
edinilen hizmetler hakkında yukarıdaki hükümler
uygulanmaz.
Bu hükümler, hizmet sağlamaya ilişkin her türlü
tüketici işleminde de uygulanır.
Satıştan kaçınma
Madde 5- Üzerinde "numunedir" veya "satılık
değildir" ibaresi bulunmayan bir malın; ticarî bir
kuruluşun vitrininde, rafında veya açıkça
görülebilir herhangi bir yerinde teşhir edilmesi
halinde satıcı bu malların satışından kaçınamaz.
Hizmet sağlamada da haklı bir sebep olmaksızın
kaçınılamaz.
Aksine bir teamül, ticarî örf veya adet yoksa,
satıcı bir mal veya hizmetin satışını o mal veya
hizmetin kendisi tarafından belirlenen miktar, sayı
veya ebat gibi koşullara ya da başka bir mal veya
hizmetin satın alınmasına bağlı kılamaz.
Diğer mal satışı ve hizmet sağlama sözleşmelerinde
de bu hüküm uygulanır.
Sözleşmelerdeki haksız
şartlar
Madde 6- Satıcı veya sağlayıcının tüketiciyle
müzakere etmeden, tek taraflı olarak sözleşmeye
koyduğu, tarafların sözleşmeden doğan hak ve
yükümlülüklerinde iyi niyet kuralına aykırı düşecek
biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olan
sözleşme koşulları haksız şarttır.
Taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu her türlü
sözleşmede yer alan haksız şartlar tüketici için
bağlayıcı değildir.
Eğer bir sözleşme şartı önceden hazırlanmışsa ve
özellikle standart sözleşmede yer alması nedeniyle
tüketici içeriğine etki edememişse, o sözleşme
şartının tüketiciyle müzakere edilmediği kabul
edilir.
Sözleşmenin bütün olarak değerlendirilmesinden,
standart sözleşme olduğu sonucuna varılırsa, bu
sözleşmedeki bir şartın belirli unsurlarının veya
münferit bir hükmünün müzakere edilmiş olması,
sözleşmenin kalan kısmına bu maddenin uygulanmasını
engellemez.
Bir satıcı veya sağlayıcı, bir standart şartın
münferiden tartışıldığını ileri sürüyorsa, bunu
ispat yükü ona aittir.
6/A, 6/B, 6/C, 7, 9, 9/A, 10, 10/A ve 11/A
maddelerinde yazılı olarak düzenlenmesi öngörülen
tüketici sözleşmeleri en az oniki punto ve koyu
siyah harflerle düzenlenir ve sözleşmede bulunması
gereken şartlardan bir veya birkaçının bulunmaması
durumunda eksiklik sözleşmenin geçerliliğini
etkilemez. Bu eksiklik satıcı veya sağlayıcı
tarafından derhal giderilir.
Bakanlık standart sözleşmelerde yer alan haksız
şartların tespit edilmesine ve bunların sözleşme
metninden çıkartılmasının sağlanmasına ilişkin usul
ve esasları belirler.
Taksitle satış
Madde 6/A- Taksitle satış, satım bedelinin en
az iki taksitle ödendiği ve malın veya hizmetin
sözleşmenin düzenlendiği anda teslim veya ifa
edildiği satım türüdür.
Taksitle satış sözleşmesinin yazılı şekilde
yapılması zorunludur. Sözleşmede bulunması gereken
asgari koşullar aşağıda gösterilmiştir:
a) Tüketicinin ve satıcı veya
sağlayıcının isim, unvan, açık adresleri ve varsa
erişim bilgileri,
b) Malın veya hizmetin Türk Lirası
olarak vergiler dahil peşin satış fiyatı,
c) Vadeye göre faiz ile birlikte
ödenecek Türk Lirası olarak toplam satış fiyatı,
d) Faiz miktarı, faizin
hesaplandığı yıllık oran ve sözleşmede belirlenen
faiz oranının yüzde otuz fazlasını geçmemek üzere
gecikme faizi oranı,
e) Peşinat tutarı,
f) Ödeme planı,
g) Borçlunun temerrüde düşmesinin
hukuki sonuçları.
Satıcı veya sağlayıcı, bu bilgilerin sözleşmede yer
almasını sağlamak ve taraflar arasında akdedilen
sözleşmenin bir nüshasını tüketiciye vermekle
yükümlüdür. Sözleşmeden ayrı olarak kıymetli evrak
niteliğinde senet düzenlenecekse, bu senet, her bir
taksit ödemesi için ayrı ayrı olacak şekilde ve
sadece nama yazılı olarak düzenlenir. Aksi takdirde,
kambiyo senedi geçersizdir.
Taksitle satışlarda; tüketici, borçlandığı toplam
miktarı önceden ödeme hakkına sahiptir. Tüketici
aynı zamanda, bir taksit miktarından az olmamak
şartıyla bir veya birden fazla taksit ödemesinde
bulunabilir. Her iki durumda da satıcı, ödenen
miktara göre gerekli faiz indirimini yapmakla
yükümlüdür.
Satıcı veya sağlayıcı, taksitlerden birinin veya
birkaçının ödenmemesi halinde kalan borcun tümünün
ifasını talep etme hakkını saklı tutmuşsa, bu hak;
ancak satıcının veya sağlayıcının bütün edimlerini
ifa etmiş olması durumunda ve tüketicinin birbirini
izleyen en az iki taksidi ödemede temerrüde düşmesi
ve ödenmeyen taksit toplamının satış bedelinin en az
onda biri olması halinde kullanılabilir. Ancak
satıcının veya sağlayıcının bu hakkını
kullanabilmesi için en az bir hafta süre vererek
muacceliyet uyarısında bulunması gerekir.
Sözleşme şartları tüketici aleyhine hiçbir şekilde
değiştirilemez.
Devre tatil
Madde 6/B- Devre tatil sözleşmeleri, en az üç
yıl süre için yapılan ve bu süre zarfında yıl
içinde, belirli veya belirlenebilecek ve bir
haftadan az olmayacak bir dönem için bir veya daha
fazla sayıdaki taşınmazın kullanım hakkının devri ya
da devri taahhüdünü içeren ve bir nüshasının
tüketiciye verilmesi zorunlu, yazılı sözleşme ya da
sözleşmeler grubudur.
Devre tatil sözleşmelerine ilişkin usul ve esasları
Bakanlık belirler.
Paket tur
Madde 6/C- Paket tur sözleşmeleri; ulaştırma,
konaklama ve bunlara yardımcı sayılmayan diğer
turistik hizmetlerin en az ikisinin birlikte, her
şeyin dahil olduğu fiyatla satılan veya satış
taahhüdü yapılan ve hizmeti yirmidört saatten uzun
bir süreyi kapsayan veya gecelik konaklamayı içeren
ve bir nüshasının tüketiciye verilmesi zorunlu,
önceden düzenlenmiş yazılı sözleşmelerdir.
Paket tur sözleşmelerine ilişkin usul ve esasları
Bakanlık belirler.
Kampanyalı satış
Madde 7- Kampanyalı satış, gazete, radyo,
televizyon ilânı ve benzeri yollarla tüketiciye
duyurularak düzenlenen kampanyalara iştirakçi kabul
edilmesi ve malın veya hizmetin daha sonra teslim
veya ifa edilmesi suretiyle yapılan satımdır.
Kampanyalı satışlar Bakanlığın izni ile yapılır.
Bakanlık hangi tür satışların izne tabi olacağını,
ön ödeme, taksit miktarı, teslim süresi, üretici
firma garantisi, yatırılacak teminat ile kampanyalı
satışlarda uyulması gereken usul ve esasları tespit
eder.
İlan ve taahhüt edilen mal veya hizmetin
teslimatının veya ifasının hiç ya da gereği gibi
yapılmaması durumunda, satıcı, sağlayıcı, bayi,
acente, imalatçı-üretici, ithalatçı ve 10 uncu
maddenin beşinci fıkrasına göre kredi veren
müteselsilen sorumludur.
Tüketici kampanyadan ayrılmaya karar verdikten sonra
kampanyayı düzenleyen, mal veya hizmetin tüketiciye
teslim tarihini geçmemek şartıyla tüketicinin o ana
kadar ödediği tüm bedeli ödemekle yükümlüdür.
Kampanyayı düzenleyen, kampanyalı satışlarda
düzenlenecek yazılı sözleşmede, 6/A maddesinin
ikinci fıkrasında belirtilen bilgilere ek olarak
"kampanya bitiş tarihi" ve "mal veya hizmetin teslim
veya yerine getirilme tarih ve şekli"ne ilişkin
bilgileri de içeren sözleşmenin bir nüshasını
tüketiciye vermek zorundadır.
Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, ön ödeme
tutarı, mal veya hizmetin satış bedelinin yüzde
kırkından fazla olamaz.
Kampanyalı satışlarda malın teslim ya da hizmetin
ifa süresi on iki ayı aşamaz. Konut ve tatil amaçlı
taşınmaz mallar için bu süre otuz aydır.
Tüketicinin ödemeye ilişkin tüm edimlerini yerine
getirmesi durumunda, malın teslimi ya da hizmetin
ifası, ödemenin bitimini takiben en geç bir ay
içinde yapılmak zorundadır.
Kampanyalı taksitle satışlarda 6/A maddesi hükümleri
de uygulanır.
Kapıdan satış
Madde 8- Kapıdan satış; işyeri, fuar, panayır
gibi satış mekanları dışında yapılan satımlardır.
Bakanlık, kapıdan satış yapacaklarda aranılacak
nitelikleri, bu Kanuna tabi olan ve olmayan kapıdan
satışları ve kapıdan satışlara ilişkin uygulama usul
ve esaslarını belirler.
Bu tür satışlarda; tüketici, teslim aldığı tarihten
itibaren yedi gün içinde malı kabul etmekte veya
hiçbir gerekçe göstermeden ve hiçbir yükümlülük
altına girmeden reddetmekte serbesttir. Hizmetlerin
satımında ise bu süre, sözleşmenin imzalandığı
tarihten itibaren başlar. Bu süre dolmadan satıcı
veya sağlayıcı, kapıdan satış işlemine konu mal veya
hizmet karşılığında tüketiciden herhangi bir isim
altında ödeme yapmasını veya borç altına sokan
herhangi bir belge vermesini isteyemez. Satıcı,
cayma bildirimi kendisine ulaştığı andan itibaren
yirmi gün içerisinde malı geri almakla yükümlüdür.
Tüketici, malın mutat kullanımı sebebiyle meydana
gelen değişiklik ve bozulmalarından sorumlu
değildir.
Taksitle yapılan kapıdan satışlarda 6/A maddesi,
kampanyalı kapıdan satışlarda 7 nci madde hükümleri
ayrıca uygulanır.
Kapıdan satışlarda
satıcının ve sağlayıcının yükümlülüğü
Madde 9- Kapıdan satış sözleşmelerinde,
sözleşmede bulunması gereken diğer unsurlara ilave
olarak mal veya hizmetin nitelik ve niceliğine
ilişkin açıklayıcı bilgiler, cayma bildiriminin
yapılacağı açık adres ve en az on altı punto ve koyu
siyah harflerle yazılmış aşağıdaki ibare yer almak
zorundadır:
Tüketicinin hiçbir hukuki ve cezai sorumluluk
üstlenmeksizin ve hiçbir gerekçe göstermeksizin
teslim aldığı veya sözleşmenin imzalandığı tarihten
itibaren yedi gün içerisinde malı veya hizmeti
reddederek sözleşmeden cayma hakkının var olduğunu
ve cayma bildiriminin satıcı/sağlayıcıya ulaşması
tarihinden itibaren malı geri almayı taahhüt ederiz.
Tüketici, sahip olduğu haklarının da yazılı
bulunduğu sözleşmeyi imzalar ve kendi el yazısı ile
tarihini yazar. Satıcı veya sağlayıcı, bu bilgilerin
sözleşmede yer almasını sağlamak ve taraflar
arasında akdedilen sözleşmenin bir nüshasını
tüketiciye vermekle yükümlüdür.
Bu madde hükümlerine göre düzenlenmiş bir
sözleşmenin ve malın tüketiciye teslim edildiğini
ispat satıcıya veya sağlayıcıya aittir. Aksi
takdirde, tüketici cayma hakkını kullanmak için yedi
günlük süre ile bağlı değildir.
Mesafeli sözleşmeler
Madde 9/A- Mesafeli sözleşmeler; yazılı,
görsel, telefon ve elektronik ortamda veya diğer
iletişim araçları kullanılarak ve tüketicilerle
karşı karşıya gelinmeksizin yapılan ve malın veya
hizmetin tüketiciye anında veya sonradan teslimi
veya ifası kararlaştırılan sözleşmelerdir.
Mesafeli satış sözleşmesinin akdinden önce,
ayrıntıları Bakanlıkça çıkarılacak tebliğle
belirlenecek bilgilerin tüketiciye verilmesi
zorunludur. Tüketici, bu bilgileri edindiğini yazılı
olarak teyit etmedikçe sözleşme akdedilemez.
Elektronik ortamda yapılan sözleşmelerde teyid
işlemi, yine elektronik ortamda yapılır.
Satıcı ve sağlayıcı, tüketicinin siparişi kendisine
ulaştığı andan itibaren otuz gün içerisinde edimini
yerine getirir. Bu süre, tüketiciye daha önceden
yazılı olarak bildirilmek koşuluyla en fazla on gün
uzatılabilir.
Satıcı veya sağlayıcı elektronik ortamda tüketiciye
teslim edilen gayri maddî malların veya sunulan
hizmetlerin teslimatının ayıpsız olarak yapıldığını
ispatla yükümlüdür.
Cayma hakkı süresince sözleşmeye konu olan mal veya
hizmet karşılığında tüketiciden herhangi bir isim
altında ödeme yapmasının veya borç altına sokan
herhangi bir belge vermesinin istenemeyeceğine
ilişkin hükümler dışında kapıdan satışlara ilişkin
hükümler mesafeli sözleşmelere de uygulanır.
Satıcı veya sağlayıcı cayma bildiriminin kendisine
ulaştığı tarihten itibaren on gün içinde almış
olduğu bedeli, kıymetli evrakı ve tüketiciyi bu
hukukî işlemden dolayı borç altına sokan her türlü
belgeyi iade etmek ve yirmi gün içerisinde de malı
geri almakla yükümlüdür.
Tüketici kredisi
Madde 10- Tüketici kredisi, tüketicilerin bir
mal veya hizmet edinmek amacıyla kredi verenden
nakit olarak aldıkları kredidir. Tüketici kredisi
sözleşmesinin yazılı olarak yapılması ve bu
sözleşmenin bir nüshasının tüketiciye verilmesi
zorunludur. Taraflar arasında akdedilen sözleşmede
öngörülen kredi şartları, sözleşme süresi içerisinde
tüketici aleyhine değiştirilemez.
Sözleşmede;
a) Tüketici kredisi tutarı,
b) Faiz ve diğer unsurlarla
birlikte toplam borç tutarı,
c) Faizin hesaplandığı yıllık oran,
d) Ödeme tarihleri, anapara, faiz,
fon ve diğer masrafların ayrı ayrı belirtildiği
ödeme planı,
e) İstenecek teminatlar,
f) Akdi faiz oranının yüzde otuz
fazlasını geçmemek üzere gecikme faizi oranı,
g) Borçlunun temerrüde düşmesinin
hukuki sonuçları,
h) Kredinin vadesinden önce
kapatılmasına ilişkin şartlar,
ı) Kredinin yabancı para birimi
cinsinden kullandırılması durumunda, geri ödemeye
ilişkin taksitlerin ve toplam kredi tutarının
hesaplanmasında, hangi tarihteki kurun dikkate
alınacağına ilişkin şartlar,
yer alır.
Kredi veren, taksitlerden birinin veya birkaçının
ödenmemesi halinde kalan borcun tümünün ifasını
talep etme hakkını saklı tutmuşsa, bu hak; ancak
kredi verenin bütün edimlerini ifa etmiş olması
durumunda ve tüketicinin birbirini izleyen en az iki
taksidi ödemede temerrüde düşmesi halinde
kullanılabilir. Ancak kredi verenin bu hakkını
kullanabilmesi için en az bir hafta süre vererek
muacceliyet uyarısında bulunması gerekir. Tüketici
kredisinin teminatı olarak şahsi teminat verildiği
hallerde, kredi veren, asıl borçluya başvurmadan,
kefilden borcun ifasını isteyemez.
Tüketici, kredi verene borçlandığı toplam miktarı
önceden ödeyebileceği gibi aynı zamanda vadesi
gelmemiş bir ya da birden çok taksit ödemesinde de
bulunabilir. Her iki durumda da kredi veren, ödenen
miktara göre gerekli faiz ve komisyon indirimini
yapmakla yükümlüdür. Bakanlık ödenen miktara göre
gerekli faiz ve komisyon indiriminin ne oranda
yapılacağının usul ve esaslarını belirler.
Kredi verenin, tüketici kredisini, belirli marka bir
mal veya hizmet satın alınması ya da belirli bir
satıcı veya sağlayıcı ile yapılacak satış sözleşmesi
şartı ile vermesi durumunda satılan malın veya
hizmetin hiç ya da zamanında teslim veya ifa
edilmemesi halinde kredi veren tüketiciye karşı
satıcı veya sağlayıcı ile birlikte müteselsilen
sorumlu olur.
Kredi verenin ödemeleri bir kıymetli evraka
bağlaması ya da krediyi kıymetli evrak kabul etmek
suretiyle teminat altına alması yasaktır. Bu yasağa
rağmen tüketiciden bir kıymetli evrak alınacak
olursa, tüketici bu kıymetli evrakı kredi verenden
geri istemek hakkına sahiptir. Ayrıca, kredi veren
kıymetli evrakın ciro edilmesi sebebiyle tüketicinin
uğradığı zararı tazmin etmekle yükümlüdür.
Kredi kartları
Madde 10/A- Kredi kartı ile mal veya hizmet
alımı sonucu nakdi krediye dönüşen veya kredi kartı
ile nakit çekim suretiyle kullanılan krediler de 10
uncu madde hükümlerine tabidir. Ancak, bu tür
krediler hakkında 10 uncu maddenin ikinci fıkrasının
(a), (b), (h) ve (ı) bentleri ile dördüncü fıkra
hükmü uygulanmaz.
Kredi veren tarafından tüketiciye gönderilen
dönemsel hesap özetleri, 10 uncu maddenin ikinci
fıkrasının (d) bendinde öngörülen ödeme planı
hükmündedir. Dönemsel hesap özetinde yer alan asgari
ödeme tutarının vadesinde ödenmemesi halinde;
tüketici, 10 uncu maddenin (f) bendinde yer alan
gecikme faizi dışında herhangi bir isim altında
yükümlülük altına sokulamaz.
Kredi veren faiz artırımını otuz gün önceden
tüketiciye bildirmek zorundadır. Kredi veren
tarafından artırılan faiz oranı geriye dönük olarak
uygulanamaz. Tüketici bildirim tarihinden itibaren
en geç altmış gün içinde tüm borcu ödeyip kredi
kullanmaya son verdiği takdirde faiz artışından
etkilenmez.
Mal veya hizmetin kredi kartı ile satın alındığı
durumlarda, satıcı veya sağlayıcı, tüketiciden
komisyon veya benzeri bir isim altında ilave ödemede
bulunmasını isteyemez.
Süreli yayınlar
Madde 11- Süreli yayın kuruluşlarınca
düzenlenen ve her ne amaç ve şekilde olursa olsun,
bilet, kupon, iştirak numarası, oyun, çekiliş ve
benzeri yollarla süreli yayın dışında ikinci bir
ürün ve/veya hizmetin verilmesinin taahhüt edildiği
durumlarda; kitap, dergi, ansiklopedi, afiş, bayrak,
poster, sözlü veya görüntülü manyetik bant veya
optik disk gibi süreli yayıncılık amaçlarına aykırı
olmayan kültürel ürünler dışında hiçbir mal ya da
hizmetin taahhüdü ve dağıtımı yapılamaz. Bu amaçla
kampanya düzenlenmesi halinde, kampanya süresi
altmış günü geçemez. Kampanya konusu mal veya hizmet
bedelinin bir bölümünün tüketici tarafından
karşılanması istenemez.
Süreli yayın kuruluşu, kampanyaya ait reklam ve
ilânlarında, kampanya konusu mal veya hizmetin
Türkiye genelinde teslim ve ifa tarihlerine ilişkin
programını ilân etmek ve kampanya konusu mal veya
hizmetin teslim ve ifasını, kampanyanın bitiminden
itibaren otuz gün içinde yerine getirmek zorundadır.
Kampanya süresince, süreli yayının satış fiyatı,
ikinci ürün olarak verilmesi taahhüt edilen mal veya
hizmetin yol açtığı maliyet artışı nedeniyle
artırılamaz. Kampanya konusu mal veya hizmet
taahhüdü ve dağıtımı bölünerek yapılamayacağı gibi,
bu mal veya hizmetin ayrılmaz ya da tamamlayıcı
parçaları da ayrı bir kampanya konusu haline
getirilemez. Bu Kanunun uygulamasında, ikinci ürün
olarak verilmesi taahhüt edilen her bir mal veya
hizmete ilişkin işlemler bağımsız bir kampanya
olarak kabul edilir.
Süreli yayın kuruluşları tarafından düzenlenmeyen,
ancak süreli yayınla doğrudan veya dolaylı
irtibatlandırılan kampanyalar da bu hükümlere
tabidir.
Abonelik sözleşmeleri
Madde 11/A- Her türlü abonelik sözleşmelerine
taraf olan tüketiciler, isteklerini satıcıya yazılı
olarak bildirmek kaydıyla aboneliklerine tek taraflı
son verebilirler.
Satıcı tüketicinin aboneliğe son verme isteğini,
yazılı bildirimin kendisine ulaştığı tarihten
itibaren en geç yedi gün içinde yerine getirmekle
yükümlüdür.
Süreli yayın aboneliğine son verme isteği ise;
yazılı bildirimin satıcıya ulaştığı tarihten
itibaren günlük yayınlarda onbeş gün, haftalık
yayınlarda bir ay, aylık yayınlarda üç ay sonra
yürürlüğe girer. Daha uzun süreli yayınlarda ise,
bildirimden sonraki ilk yayını müteakiben yürürlüğe
konulur.
Satıcı, abone ücretinin geri kalan kısmını hiçbir
kesinti yapmaksızın onbeş gün içinde iade etmekle
yükümlüdür.
Fiyat etiketi
Madde 12- Perakende satışa arz edilen
malların veya ambalajlarının yahut kaplarının
üzerine kolaylıkla görülebilir, okunabilir şekilde o
malla ilgili tüm vergiler dahil fiyat, üretim yeri
ve ayırıcı özelliklerini içeren etiket konulması,
etiket konulması mümkün olmayan hallerde aynı
bilgileri kapsayan listelerin görülebilecek şekilde
uygun yerlere asılması zorunludur.
Hizmetlerin tarife ve fiyatlarını gösteren listeler
de birinci fıkraya göre düzenlenerek asılır.
Etiket, fiyat ve tarife listelerinde belirtilen
fiyat ile kasa fiyatı arasında fark olması durumunda
tüketici lehine olan fiyat üzerinden satış yapılır.
Fiyatı; Bakanlar Kurulu, kamu kurum ve kuruluşları
veya kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşları
tarafından belirlenen mal veya hizmetlerin,
belirlenen bu fiyatın üzerinde bir fiyatla satışa
sunulması yasaktır.
Bakanlık, etiket ve tarife listelerinin şeklini,
içeriğini, usul ve esaslarını bir yönetmelikle
düzenler. Bakanlık ve belediyeler, bu madde
hükümlerinin uygulanması ve izlenmesine ilişkin
işleri yürütmekle ayrı ayrı görevlidirler.
Garanti belgesi
Madde 13- İmalatçı veya ithalatçılar ithal
ettikleri veya ürettikleri sanayi malları için
Bakanlıkça onaylı garanti belgesi düzenlemek
zorundadır. Mala ilişkin faturanın tarih ve sayısını
içeren garanti belgesinin tekemmül ettirilerek
tüketiciye verilmesi sorumluluğu satıcı, bayi veya
acenteye aittir. Garanti süresi malın teslim
tarihinden itibaren başlar ve asgari iki yıldır.
Ancak, özelliği nedeniyle bazı malların garanti
şartları, Bakanlıkça başka bir ölçü birimi ile
belirlenebilir.
Satıcı; garanti belgesi kapsamındaki malların,
garanti süresi içerisinde arızalanması halinde malı
işçilik masrafı, değiştirilen parça bedeli ya da
başka herhangi bir ad altında hiçbir ücret talep
etmeksizin tamir ile yükümlüdür.
Tüketici onarım hakkını kullanmışsa, garanti süresi
içerisinde sık arızalanması nedeniyle maldan
yararlanamamanın süreklilik arz etmesi veya tamiri
için gereken azami sürenin aşılması veya tamirinin
mümkün bulunmadığının anlaşılması hallerinde, 4 üncü
maddede yer alan diğer seçimlik haklarını
kullanabilir. Satıcı bu talebi reddedemez.
Tüketicinin bu talebinin yerine getirilmemesi
durumunda satıcı, bayi, acente, imalatçı-üretici ve
ithalatçı müteselsilen sorumludur.
Tüketicinin malı kullanım kılavuzunda yer alan
hususlara aykırı kullanmasından kaynaklanan
arızalar, iki ve üçüncü fıkra hükümleri kapsamı
dışındadır.
Bakanlık, hangi sanayi mallarının garanti belgesi
ile satılmak zorunda bulunduğunu ve bu malların
arızalarının tamiri için gereken azami süreleri Türk
Standartları Enstitüsünün görüşünü alarak tespit ve
ilânla görevlidir.
Tanıtma ve kullanma
kılavuzu
Madde 14- Yurt içinde üretilen veya ithal
edilen sanayi mallarının tanıtım, kullanım, bakım ve
basit onarımına ilişkin Türkçe kılavuzla ve
gerektiğinde uluslararası sembol ve işaretleri
kapsayan etiketle satılması zorunludur.
Bakanlık, sanayi mallarından hangilerinin tanıtma ve
kullanım kılavuzu ve etiket ile satılmak zorunda
bulunduğunu ve bunlarda bulunması gereken asgari
unsurları Türk Standartları Enstitüsünün görüşünü
alarak tespit ve ilânla görevlidir.
Satış sonrası
hizmetler
Madde 15- İmalatçı veya ithalatçılar,
sattıkları, ürettikleri veya ithal ettikleri sanayi
malları için o malın Bakanlıkça tespit ve ilân
edilen kullanım ömrü süresince, yeterli teknik
personel ve yedek parça stoku bulundurmak suretiyle
bakım ve onarım hizmetlerini sunmak zorundadırlar.
İmalatçı veya ithalatçıların bulundurmaları gereken
yedek parça stok miktarı Bakanlıkça belirlenir.
İthalatçının herhangi bir şekilde ticari
faaliyetinin sona ermesi halinde, kullanım ömrü
süresince bakım ve onarım hizmetlerini, o malın yeni
ithalatçısı sunmak zorundadır.
Bakanlık, hangi mallar için servis istasyonları
kurulmasının zorunlu olduğu ile servis
istasyonlarının kuruluş ve işleyişine dair usul ve
esasları Türk Standartları Enstitüsünün görüşünü
alarak tespit ve ilânla görevlidir.
Garanti belgesiyle satılmak zorunda olan bir sanayi
malının garanti süresi sonrasında arızalanması
durumunda, o malın Bakanlıkça belirlenen azami tamir
süresi içerisinde onarımı zorunludur.
Ticari reklam ve
ilanlar
Madde 16- Ticari reklam ve ilânların
kanunlara, Reklam Kurulunca belirlenen ilkelere,
genel ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına
uygun, dürüst ve doğru olmaları esastır.
Tüketiciyi aldatıcı, yanıltıcı veya onun tecrübe ve
bilgi noksanlıklarını istismar edici, tüketicinin
can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürücü, şiddet
hareketlerini ve suç işlemeyi özendirici, kamu
sağlığını bozucu, hastaları, yaşlıları, çocukları ve
özürlüleri istismar edici reklam ve ilânlar ve
örtülü reklam yapılamaz.
Aynı ihtiyaçları karşılayan ya da aynı amaca yönelik
rakip mal ve hizmetlerin karşılaştırmalı reklamları
yapılabilir.
Reklam veren, ticari reklam veya ilânda yer alan
somut iddiaları ispatla yükümlüdür.
Reklam verenler, reklamcılar ve mecra kuruluşları bu
madde hükümlerine uymakla yükümlüdürler.
Reklam kurulu
Madde 17-Ticari reklam ve ilânlarda uyulması
gereken ilkeleri belirlemek, bu ilkeler çerçevesinde
ticari reklam ve ilânları incelemek ve inceleme
sonucuna göre, 16 ncı madde hükümlerine aykırı
reklam ve ilânları üç aya kadar tedbiren durdurma
ve/veya durdurma ve/veya aynı yöntemle düzeltme
ve/veya para cezası verme hususlarında görevli bir
Reklam Kurulu oluşturulur. Reklam Kurulu kararları
Bakanlıkça uygulanır.
Reklam Kurulu, ticari reklam ve ilânlarda uyulması
gereken ilkeleri belirlemede; ülke koşullarının yanı
sıra, reklamcılık alanında evrensel kabul görmüş
tanım ve kuralları da dikkate alır.
Başkanlığı, Bakanın görevlendireceği ilgili Genel
Müdür tarafından yürütülen Reklam Kurulu;
a) Bakanlıkça ilgili Genel Müdür
Yardımcıları arasından görevlendirilecek bir üye,
b) Adalet Bakanlığınca, bu
Bakanlıkta idari görevlerde çalışan hakimler
arasından görevlendirilecek bir üye,
c) Türkiye Radyo-Televizyon
Kurumunca görevlendirilecek reklam konusunda uzman
bir üye,
d) Yükseköğretim Kurulunun
reklamcılık alanında uzman üniversite öğretim
elemanları arasından seçeceği bir üye,
e) Türk Tabibleri Birliği Merkez
Konseyinin görevlendireceği doktor bir üye,
f) Türkiye Barolar Birliğinin
görevlendireceği avukat bir üye,
g) Türkiye Odalar ve Borsalar
Birliğinin değişik sektörlerden görevlendireceği
dört üye,
h) Türkiye’deki tüm gazeteciler
derneklerinin kendi aralarından seçeceği bir üye,
i) Reklamcılar derneklerinin veya
varsa üst kuruluşlarının seçeceği bir üye,
j) Tüketici Konseyinin Konseye
katılan tüketici örgütü temsilcileri arasından
seçeceği veya üst örgütlerinin görevlendireceği bir
üye,
k) Türkiye Ziraat Odaları
Birliğinin görevlendireceği bir üye,
l) Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar
Konfederasyonunun görevlendireceği bir üye,
m) Türk Standartları Enstitüsünden
bir üye,
n) Diyanet İşleri Başkanlığından
bir üye,
o) Türk Mühendis ve Mimar Odaları
Birliğinden bir üye,
p) İşçi sendikaları
konfederasyonlarından bir üye,
r) Memur sendikaları
konfederasyonlarından bir üye,
s) Türkiye Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları
Birliğinin görevlendireceği bir üye,
t) Ankara, İstanbul ve İzmir
Büyükşehir Belediyelerinin kendi aralarından
seçeceği bir üye,
u) Türk Eczacılar Birliğinden bir
üye,
v) Türk Diş Hekimleri Birliğinden
bir üye,
olmak üzere yirmibeş üyeden oluşur.
Kurul üyelerinin görev süreleri üç yıldır. Süresi
bitenler yeniden görevlendirilebilir veya
seçilebilir. Üyelikler herhangi bir sebeple
boşaldığı takdirde boşalan yerlere üçüncü fıkra
esasları dahilinde bir ay içerisinde görevlendirme
veya seçim yapılır.
Kurul en az ayda bir defa veya ihtiyaç duyulduğu her
zaman Başkanın çağrısı üzerine toplanır.
Kurul, Başkan dahil en az ondört üyenin hazır
bulunması ile toplanır ve toplantıya katılanların
çoğunluğu ile karar verir.
Kurul, gerekli görülen hallerde sürekli ve geçici
olarak görev yapmak üzere özel ihtisas komisyonları
kurabilir. Kurulun bu komisyonlarda görev yapmasını
uygun göreceği kamu personeli, ilgili kamu
kuruluşlarınca görevlendirilir.
Kurul üyeleri ile özel ihtisas komisyonu üyelerinden
kamu görevlisi olanlara verilecek huzur hakkı ile
kamu görevlisi olmayan kurul üyelerine ödenecek
huzur ücreti Maliye Bakanlığının uygun görüşü
alınarak Bakanlıkça belirlenir.
Kurulun sekretarya hizmetleri Bakanlık tarafından
yerine getirilir.
Reklam Kurulu kararları, tüketicilerin
bilgilendirilmesi, aydınlatılması ve ekonomik
çıkarlarının korunması amacıyla Reklam Kurulu
Başkanlığınca açıklanır.
Reklam Kurulunun görevleri, kuruluş, çalışma usul ve
esasları ile sekretarya hizmetlerinin ne suretle
yerine getirileceği Bakanlık tarafından çıkarılacak
bir yönetmelikle belirlenir.
Tehlikeli mal ve
hizmetler
Madde 18- Tüketicinin kullanımına sunulan mal
ve hizmetlerin kişi beden ve ruh sağlığı ile çevreye
zararlı veya tehlikeli olabilmesi durumunda, bu
malların emniyetle kullanılabilmesi için üzerine
veya ekli kullanım kılavuzlarına, bu durumla ilgili
açıklayıcı bilgi ve uyarılar, açıkça görülecek ve
okunacak şekilde konulur veya yazılır.
Bakanlık, hangi mal veya hizmetlerin açıklayıcı
bilgi ve uyarıları taşıması gerektiğini ve bu bilgi
ve uyarıların şeklini ve yerini ilgili bakanlık ve
diğer kuruluşlarla birlikte tespit ve ilânla
görevlidir.
Mal ve Hizmetler
Madde 19- Tüketiciye sunulan mal ve
hizmetler; ilgili bakanlıklar tarafından Resmi
Gazetede yayımlanarak mecburi uygulamaya konulan
standartlar dahil olmak üzere uyulması zorunlu olan
teknik düzenlemeye uygun olmalıdır.
İlgili bakanlıklar, bu esaslara göre denetim yapmak
veya yaptırmakla görevlidir. Mal ve hizmet
denetimine ilişkin usul ve esaslar her bir ilgili
bakanlıkça ayrı ayrı tespit ve ilân edilir.
Tüketicinin eğitilmesi
Madde 20- Tüketicinin eğitilmesi konusunda
örgün ve yaygın eğitim kurumlarının ders
programlarına, Millî Eğitim Bakanlığınca gerekli
ilaveler yapılır.
Tüketicinin eğitilmesi ve bilinçlendirilmesi için
radyo ve televizyonlarda programlar düzenlenmesine
ilişkin usul ve esaslar, Tüketici Konseyinin önerisi
ile Bakanlıkça tespit ve ilân olunur.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Tüketici Kuruluşları
Tüketici konseyi
Madde 21- Tüketicinin sorunlarının,
ihtiyaçlarının ve çıkarlarının korunmasına ilişkin
gerekli tedbirleri araştırmak, sorunların evrensel
tüketici hakları doğrultusunda çözülmesi için
alınacak tedbirlerle, bu Kanunun uygulanmasına
yönelik tedbirlere dair görüşleri, ilgili mercilerce
öncelikle ele alınmak üzere iletmek amacıyla,
Bakanlığın koordinatörlüğünde bir "Tüketici Konseyi"
kurulur.
Tüketici Konseyi, Bakanın veya görevlendireceği bir
Bakanlık görevlisinin başkanlığında, Adalet,
İçişleri, Maliye, Milli Eğitim, Sağlık, Ulaştırma,
Tarım ve Köyişleri, Sanayi ve Ticaret, Turizm ve
Çevre bakanlıkları ile Devlet Planlama Teşkilatı
Müsteşarlığı, Hazine Müsteşarlığı, Dış Ticaret
Müsteşarlığı, Türk Patent Enstitüsü Başkanlığı,
Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı, Türk
Standartları Enstitüsü Başkanlığı, Rekabet Kurumu,
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, Enerji Piyasası
Düzenleme Kurumu, Telekomünikasyon Kurumu, Türk
Akreditasyon Kurumu, Milli Prodüktivite Merkezi,
Diyanet İşleri Başkanlığı, büyük şehir belediyeleri,
il belediyelerini temsilen Türk Belediyeler Birliği,
işçi sendikaları konfederasyonları, memur
sendikaları konfederasyonları,Türkiye İşveren
Sendikaları Konfederasyonu, Türkiye Milli
Kooperatifler Birliği, Yükseköğretim Kurulu, Türkiye
Barolar Birliği, Türkiye Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları
Birliği, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği,
Türk Eczacılar Birliği, Türk Tabipleri Birliği, Türk
Dişhekimleri Birliği, Türk Veteriner Hekimleri
Birliği, Türkiye Esnaf ve Sanatkarları
Konfederasyonu, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği,
Türkiye Bankalar Birliği, Türkiye Seyahat Acenteleri
Birliği, Türkiye Otelciler Birliği, Türkiye Ziraat
Odaları Birliği, Tüketim Kooperatifleri Merkez
Birliği, Ahilik Araştırma ve Kültür Vakfı ve
tüketici örgütleri temsilcilerinden oluşur.
Tüketici Konseyini oluşturan kurum ve kuruluşların
temsilcilerinin sayı ve nitelikleri ile Tüketici
Konseyine katılabilmek için tüketici örgütlerinin
sahip olmaları gereken asgari üye sayısı ve bu
örgütlerin Tüketici Konseyine gönderecekleri
temsilci sayısı Bakanlıkça belirlenir. Ancak, kamu
kurum ve kuruluşlarından gelen temsilcilerin sayısı,
hiçbir şekilde Tüketici Konseyinin toplam üye
sayısının yüzde ellisinden fazla olamaz. Tüketici
Konseyi yılda en az bir kez toplanır.
Tüketici Konseyinin çalışma usul ve esasları ile
diğer hususlar Bakanlıkça çıkarılacak bir
yönetmelikle düzenlenir.
Tüketici sorunları
hakem heyeti
Madde 22- Bakanlık, il ve ilçe merkezlerinde,
bu Kanunun uygulamasından doğan uyuşmazlıklara çözüm
bulmak amacıyla en az bir tüketici sorunları hakem
heyeti oluşturmakla görevlidir.
Başkanlığı Sanayi ve Ticaret İl Müdürü veya
görevlendireceği bir memur tarafından yürütülen
tüketici sorunları hakem heyeti; belediye başkanının
konunun uzmanı belediye personeli arasından
görevlendireceği bir üye, baronun mensupları
arasından görevlendireceği bir üye, ticaret ve
sanayi odası ile esnaf ve sanatkar odalarının
görevlendireceği bir üye ve tüketici örgütlerinin
seçecekleri bir üye olmak üzere başkan dahil beş
üyeden oluşur. Ticaret ve sanayi odası ya da ayrı
ayrı kurulduğu yerlerde ticaret odası ile esnaf ve
sanatkar odalarının görevlendireceği üye,
uyuşmazlığın satıcı tarafını oluşturan kişinin tacir
veya esnaf ve sanatkar olup olmamasına göre ilgili
odaca görevlendirilir.
Bakanlık taşra teşkilatının bulunmadığı il ve
ilçelerde tüketici sorunları hakem heyetinin
başkanlığı en büyük mülki amir ya da
görevlendireceği bir memur tarafından yürütülür.
Tüketici örgütü olmayan yerlerde tüketiciler,
tüketim kooperatifleri tarafından temsil edilir.
Tüketici sorunları hakem heyetinin oluşumunun
sağlanamadığı yerlerde noksan üyelikler, belediye
meclislerince re'sen doldurulur.
Tüketici sorunları hakem heyetlerinde heyetin
çalışmalarına ve kararlarına esas olacak dosyaları
hazırlamak ve uyuşmazlığa ilişkin raporu sunmak
üzere en az bir raportör görevlendirilir.
Değeri beşyüz milyon liranın altında bulunan
uyuşmazlıklarda tüketici sorunları hakem heyetlerine
başvuru zorunludur. Bu uyuşmazlıklarda heyetin
vereceği kararlar tarafları bağlar. Bu kararlar İcra
ve İflas Kanununun ilamların yerine getirilmesi
hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir.
Taraflar bu kararlara karşı onbeş gün içinde
tüketici mahkemesine itiraz edebilirler. İtiraz,
tüketici sorunları hakem heyeti kararının icrasını
durdurmaz. Ancak, talep edilmesi şartıyla hakim,
tüketici sorunları hakem heyeti kararının icrasını
tedbir yoluyla durdurabilir. Tüketici sorunları
hakem heyeti kararlarına karşı yapılan itiraz
üzerine tüketici mahkemesinin vereceği karar
kesindir.
Değeri beşyüz milyon lira ve üstündeki
uyuşmazlıklarda tüketici sorunları hakem
heyetlerinin verecekleri kararlar, tüketici
mahkemelerinde delil olarak ileri sürülebilir.
Kararların bağlayıcı veya delil olacağına ilişkin
parasal sınırlar her yılın Ekim ayı sonunda Devlet
İstatistik Enstitüsünün Toptan Eşya Fiyatları
Endeksinde meydana gelen yıllık ortalama fiyat
artışı oranında artar. Bu durum, Bakanlıkça her yıl
Aralık ayı içinde Resmi Gazetede ilân edilir.
25 inci maddede cezai yaptırıma bağlanmış hususlar
dışındaki tüm uyuşmazlıklar, tüketici sorunları
hakem heyetlerinin görev ve yetkileri kapsamındadır.
Tüketici Sorunları Hakem Heyetleri Başkan ve üyeleri
ile raportörlere verilen huzur hakkı veya huzur
ücretinin ödenmesine ilişkin esas ve usuller, bir
ayda ödenecek tutar 2000 gösterge rakamının memur
aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak miktarı
geçmemek üzere Maliye Bakanlığının uygun görüşü
alınarak Bakanlıkça belirlenir.
Tüketici sorunları hakem heyetlerinin kurulması,
çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar
Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikte düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Yargılama ve Cezaya İlişkin Hükümler
Tüketici mahkemeleri
Madde 23- Bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili
olarak çıkacak her türlü ihtilaflara tüketici
mahkemelerinde bakılır. Tüketici mahkemelerinin
yargı çevresi, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca
belirlenir.
Tüketici mahkemeleri nezdinde tüketiciler, tüketici
örgütleri ve Bakanlıkça açılacak davalar her türlü
resim ve harçtan muaftır. Tüketici örgütlerince
açılacak davalarda bilirkişi ücretleri, 29 uncu
maddeye göre kaydedilen özel ödenekten Bakanlıkça
karşılanır. Davanın, davalı aleyhine sonuçlanması
durumunda, bilirkişi ücreti 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümlerine göre davalıdan tahsil olunarak 29 uncu
maddede düzenlenen esaslara göre bütçeye özel gelir
kaydedilir. Tüketici mahkemelerinde görülecek
davalar Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun Yedinci
Babı, Dördüncü Faslı hükümlerine göre yürütülür.
Tüketici davaları tüketicinin ikametgahı
mahkemesinde de açılabilir.
Bakanlık ve tüketici örgütleri münferit tüketici
sorunu olmayan ve genel olarak tüketicileri
ilgilendiren hallerde bu Kanunun ihlali nedeniyle
kanuna aykırı durumun ortadan kaldırılması amacıyla
tüketici mahkemelerinde dava açabilirler.
Gerekli hallerde tüketici mahkemeleri ihlalin
tedbiren durdurulmasına karar verebilir. Tüketici
Mahkemesince uygun görülen tedbir kararları, masrafı
daha sonra haksız çıkan taraftan alınmak ve 29 uncu
maddede düzenlenen esaslara göre bütçeye özel gelir
kaydedilmek üzere, ülke düzeyinde yayınlanan
gazetelerden birinde Basın İlan Kurumunca ve ayrıca
varsa davanın açıldığı yerde yayınlanan mahalli bir
gazetede derhal ilân edilir.
Kanuna aykırı durumun ortadan kaldırılmasına yönelik
Tüketici Mahkemesi kararları ise masrafı davalıdan
alınmak üzere aynı yöntemle derhal ilân edilir.
Üretimin satışın
durdurulması ve malın toplatılması
Madde 24- Satışa sunulan bir seri malın
ayıplı olması durumunda Bakanlık, tüketiciler veya
tüketici örgütleri, ayıplı seri malın üretiminin ve
satışının durdurulması ve satış amacıyla elinde
bulunduranlardan toplatılması için dava açabilir.
Satışa sunulan bir seri malın ayıplı olduğunun
mahkeme kararı ile tespit edilmesi halinde, malın
satışı geçici olarak durdurulur. Mahkeme kararının
tebliğ tarihinden itibaren en geç üç ay içinde malın
ayıbının ortadan kaldırılması için üretici-imalatçı
ve/veya ithalatçı firma uyarılır. Malın ayıbının
ortadan kalkmasının imkânsız olması halinde mal,
üretici-imalatçı ve/veya ithalatçı tarafından
toplanır veya toplattırılır. Toplatılan mallar
taşıdıkları risklere göre kısmen veya tamamen imha
edilir veya ettirilir.
Satışa sunulan bir seri malın, tüketicinin
güvenliğini tehlikeye sokan ayıp taşıması durumunda,
4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın
Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun hükümleri
saklıdır.
Ayıplı malları satın alan tüketicilerin uğradıkları
maddî ve manevî zararlar nedeniyle dava açma hakları
saklıdır.
4 üncü maddenin altıncı fıkrası hükümlerine tâbi bir
seri ayıplı malın satışa arz edilmesi durumunda bu
madde hükümleri uygulanmaz.
Olduklarından farklı
görünen mallar
Madde 24/A- Gıda ürünü olmamalarına rağmen,
sahip oldukları şekil, koku, görünüm, ambalaj,
etiket, hacim veya boyutları nedeniyle olduklarından
farklı görünen ve bu sebeple de tüketiciler
tarafından gıda ürünleriyle karıştırılarak
tüketicilerin sağlığını ve güvenliğini tehlikeye
atan malların üretilmesi, pazarlanması, ithalatı ve
ihracatı yasaktır.
Mal piyasaya sürülmüşse, 4703 sayılı Ürünlere
İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve
Uygulanmasına Dair Kanun hükümleri uygulanır.
Olduğundan farklı görünen malı satın alan
tüketicilerin uğradıkları maddi ve manevi zararlar
nedeniyle dava açma hakları saklıdır.
Cezalar
Madde 25-6 ncı maddenin yedinci fıkrası uyarınca,
Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara aykırılığı
tespit edilen her bir sözleşme için 50.000.000 lira
para cezası uygulanır.
4 üncü maddenin yedinci fıkrasında, 5 inci maddede,
6 ncı maddenin altıncı fıkrasında, 6/A maddesinde,
6/B, 6/C maddeleri uyarınca Bakanlıkça belirlenen
usul ve esaslarda, 7 nci maddenin beşinci
fıkrasında, 9 uncu maddede, 9/A maddesinde, 10 uncu
maddede, 10/A maddesinde, 11/A maddesinin ikinci ve
dördüncü fıkralarına, 12, 13, 14, 15 ve 27 nci
maddelerde belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket
edenler hakkında 100.000.000 lira para cezası
uygulanır.
7 nci maddenin dördüncü ve altıncı fıkraları ile 8
inci maddede belirtilen yükümlülüklere aykırı
hareket edenler hakkında 250.000.000 lira para
cezası uygulanır.
20 nci maddenin ikinci fıkrası uyarınca Bakanlıkça
tespit ve ilân olunan usul ve esaslara aykırılığa
500.000.000 lira para cezası uygulanır. Aykırılık
ülke düzeyinde yayın yapan radyo ve televizyonlarca
gerçekleştirilmişse cezanın on katı uygulanır.
18 inci maddeye aykırı hareket eden üretici-imalatçı
ve ithalatçı hakkında 1.000.000.000 lira para
cezası, satıcı-sağlayıcı hakkında ise bu cezanın
beşte biri uygulanır.
19 uncu maddenin birinci fıkrasına aykırı hareket
edenler hakkında 2.000.000.000 lira para cezası
uygulanır.
11 inci maddeye aykırı hareket edenler hakkında
5.000.000.000 lira para cezası uygulanır. Aykırılık
ülke düzeyinde yayım yapan süreli yayın ile
gerçekleşmişse cezanın yirmi katı uygulanır.
Bakanlık, ayrıca süreli yayın kuruluşundan
kampanyanın ve kampanyaya ilişkin her türlü reklam
ve ilânın durdurulmasını ister. Bu isteğe rağmen
aykırılığın devamı halinde, reklam ve ilânın
durdurma zorunluluğunun doğduğu tarihten itibaren
her sayı- gün için 100.000.000.000 lira para cezası
uygulanır. Bakanlık, kampanyanın ve kampanyaya
ilişkin her türlü reklam ve ilânın durdurulması
talebi ile Tüketici Mahkemesine başvurur.
16 ncı maddeye aykırı hareket edenler hakkında üç
aya kadar tedbiren durdurma ve/veya durdurma ve/veya
düzeltme ve/veya 3.500.000.000 lira para cezası
uygulanır. Reklam Kurulu, ihlalin niteliğine göre bu
cezaları birlikte veya ayrı ayrı verebilir. 16 ncı
maddeye aykırılık, ülke düzeyinde yayın yapan
yazılı, sözlü, görsel ve sair araçlar ile
gerçekleşmiş ise, para cezası on katı olarak
uygulanır.
7 nci maddenin yedinci ve sekizinci fıkralarına
aykırı hareket edenlere, kampanya konusu mal veya
hizmetin fatura bedeli oranında para cezası
uygulanır. Kampanyayı düzenleyen, tüketici
kampanyadan ayrıldığında, para iadesinde bulunursa
bu ceza uygulanmaz.
7 nci maddenin ikinci fıkrasına aykırı hareket
edenlere, 7 nci madde hükümlerine uygun kampanya
düzenlemeleri için bir hafta süre tanınır. Bu
sürenin bitiminde aykırılığın devam ettiğinin
tespiti halinde, bu hükme aykırı hareket edenlerle
24 ve 24/A maddelerinde belirtilen yükümlülüklere
aykırı hareket edenlere 50.000.000.000 lira para
cezası uygulanır.
Yukarıdaki fıkralarda belirtilen para cezaları,
fiilin bir yıl içerisinde tekrarı halinde iki misli
olarak uygulanır. Para cezaları her yıl başında 765
sayılı Türk Ceza Kanununun ek 2 nci madde hükümleri
uyarınca artırılır.
Bu Kanunda yazılı fiiller hakkında diğer kanunlarda
da para cezası öngörülmüşse ağır olan ceza
uygulanır.
Cezalarda yetki,
itiraz ve zamanaşımı
Madde 26- 25 inci maddenin bir, dört, yedi, sekiz,
dokuz ve onuncu fıkralarındaki cezalar Bakanlık
tarafından, diğer fıkralarındaki cezalar o yerin
mülki amiri tarafından uygulanır.
Bu Kanunda düzenlenen her türlü para cezası, idari
niteliktedir. Bu cezalara karşı tebliğ tarihinden
itibaren en geç yedi gün içerisinde yetkili idare
mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, idarece
verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz.
25 inci maddeye göre verilen para cezaları, Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümlerine göre tahsil olunur.
Bu Kanunda düzenlenen idari para cezalarının
verilmesine ilişkin ceza zamanaşımı süresi bir
yıldır. Zamanaşımı süresi, bu Kanun hükümlerine
aykırı fiilin işlendiği tarihte başlar.
Sürekli veya tekrarlanan ihlaller söz konusu ise
süre, ihlalin sona erdiği ya da en son tekrarlandığı
günden itibaren başlar. Karar aleyhine yargı yoluna
başvurulmuş olması tahsil zamanaşımını keser.
Cezalar, cezayı vermeye yetkili merci tarafından
yedi gün içerisinde ilgilinin mensup olduğu meslek
kuruluşuna bildirilir.
BEŞİNCİ KISIM
Çeşitli Hükümler
Denetim
Madde 27- Bu Kanunun uygulamasında, Bakanlık
müfettişleri ve kontrolörleri ile Bakanlıkça ve
belediyelerce görevlendirilecek personel; fabrika,
mağaza, dükkan, ticarethane, depo, ambar gibi her
türlü mal konulan ve/veya satılan veya hizmet
sunulan yerlerde denetleme, inceleme ve araştırma
yapmaya yetkilidirler.
Bu Kanunun kapsamına giren hususlarda yetkili ve
görevli kişi ve kuruluşlara her türlü bilgi ve
belgelerin doğru olarak gösterilmesi ve asıl ve
onaylı kopyalarının verilmesi zorunludur.
Laboratuar
Madde 28- Bakanlık ilaç, müstahzar, kozmetik
ve gıda maddeleri analizleri hariç olmak üzere, bu
Kanunun uygulanması için resmi ve özel kuruluşların
kurulu bulunan laboratuvarlarından yararlanabilir.
Bakanlıkça yapılan denetimler sırasında alınan
numunelerin test ve muayeneleri resmi veya özel
kuruluş laboratuvarlarında yaptırılabilir. Test ve
muayene ücretleri 29 uncu maddedeki özel ödenekten
karşılanır. Test ve muayene sonuçlarının ilgili
standarda veya teknik düzenlemeye aykırı çıkması
halinde buna ilişkin tüm giderler üretici veya
ithalatçı tarafından ödenir. Bu giderler, 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun hükümlerine göre tahsil olunur. Tahsil olunan
test ve muayene ücretleri 29 uncu maddede düzenlenen
esaslara göre bütçeye özel gelir kaydedilir.
Ödenek
Madde 29- Tüketici Konseyi, tüketici
sorunları hakem heyetleri ve Reklam Kurulunun
kuruluş ve çalışmalarına ilişkin masraflar, tüketici
dernekleri ve bunların üst kuruluşlarına yapılacak
maddi yardımlar, Bakanlığın tüketicinin korunması
amacına yönelik masrafları, sair harcamalar ve usul
ve esasları Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine
Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca tespit edilecek
miktarlarda personele yapılacak ek ödemede;
a) Bakanlık bütçesine konulacak
ödenekten,
b) Yeni kurulacak olan anonim ve
limited şirket statüsündeki tüm ortaklıkların
sermayelerinin ve sermaye artırımı halinde, artan
kısmın binde biri nispetinde yapılacak ödemelerden
karşılanır.
(b) bendinde belirtilen gelirler Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankası veya muhabiri olan T.C. Ziraat
Bankası nezdinde açılacak hesapta toplanır. Bu
hesapta toplanan tutarların yüzde altmışı Sanayi ve
Ticaret Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğü
hesabına, yüzde kırkı Rekabet Kurumu hesabına her ay
sonunda aktarılır.
Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına aktarılan
tutarlar bir yandan bütçeye özel gelir, diğer yandan
Maliye Bakanlığınca, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
bütçesinde mevcut veya yeni açılacak tertiplere özel
ödenek kaydedilir.
Bakanlık bütçesine özel ödenek olarak kaydedilen
tutarlardan bir kısmı; en az beş yıldır faaliyette
bulunan ticari, siyasi ve idari kuruluşlardan
bağımsız tüketici dernekleri ile bunların üst
kuruluşlarının yapacağı faaliyetleri içeren
projelerin desteklenmesinde kullanılır. Bu hesaptan,
tüketici dernekleri ve bunların üst kuruluşlarının
yönetim ve denetim kurullarında görev alanlara huzur
hakkı ve maaş adı altında herhangi bir ödeme
yapılamaz. Bu hesaptan yararlanacak tüketici
dernekleri ve bunların üst kuruluşlarının taşıyacağı
diğer kriterler, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile
Maliye Bakanlığının birlikte hazırlayacağı bir
yönetmelikle düzenlenir.
Bu suretle özel ödenek kaydedilen miktarlardan yılı
içerisinde harcanmayan tutarları ertesi yıl
bütçesine devren özel gelir ve özel ödenek
kaydetmeye Maliye Bakanı yetkilidir.
Diğer hükümler
Madde 30- Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde genel
hükümler uygulanır.
Yönetmelikler ve diğer düzenlemeler
Madde 31- Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler,
Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl
içerisinde ilgili kamu kuruluşları, mesleki üst
kuruluşlar ve tüketici örgütlerinin görüşleri
alınarak Bakanlıkça çıkarılır. Bakanlık, bu Kanunun
uygulanmasıyla ilgili olarak mevzuat çerçevesinde
gerekli tedbirleri almaya ve düzenlemeleri yapmaya
yetkilidir.
Kaldırılan hükümler
Madde 32-3489 sayılı Pazarlıksız Satış Mecburiyetine
Dair Kanun, 632 sayılı İthal veya Yurt İçinde İmal
Edilen Taşıt Araçları, Motor, Makina Alet ve
Cihazların Tanıtmalık ile Birlikte Satışı Hakkında
Kanun, 3003 sayılı Endüstriyel Mamulatın Maliyet ve
Satış Fiyatlarının Kontrolü ve Tespiti Hakkında
Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1- Bu Kanunun yayımından önce
borçlunun temerrüdü nedeniyle ödenmeyerek icra
takibi aşamasına gelen veya icra takibine konu
edilen kredi kartı borçları, temerrüt tarihindeki
ana paraya, yıllık yüzde elliyi geçmemek üzere
gecikme faizi uygulanmak suretiyle oniki eşit
taksitte ödenir.
Kredi kartı borçları nedeniyle gerçekleştirilen her
türlü takip, yukarıda yer alan hükme göre ilk
taksidin ödenmesiyle durur ve son taksidin
ödenmesiyle birlikte tüm sonuçlarıyla ortadan
kalkar.
Bu madde hükümleri, tüketicinin kredi verene,
Kanunun yayımı tarihinden itibaren otuz gün içinde
yazılı müracaat etmesi halinde uygulanır.
Yürürlük
Madde 33- Bu Kanunun; 29 ncı maddesi ile
geçici 1 inci maddesi yayımı tarihinde, diğer
maddeleri ise yayımı tarihinden itibaren üç ay sonra
yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 34- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar
Kurulu yürütür.
13
Haziran 2003 Tarihli Resmi Gazete
Sayı:25137
Sanayi
ve Ticaret Bakanlığından:
Mesafeli Sözleşmeler Uygulama Usul ve Esasları
Hakkında Yönetmelik
Amaç
Madde 1 —
Bu Yönetmeliğin amacı, mesafeli sözleşmeler hakkında
uygulama usul ve esaslarını düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2 —
Bu Yönetmelik, yazılı, görsel ve elektronik ortamda
veya diğer iletişim araçları kullanılarak ve
tüketicilerle karşı karşıya gelinmeksizin yapılan,
malın veya hizmetin tüketiciye anında veya sonradan
teslimi veya ifası kararlaştırılan sözleşmelere
uygulanır.
Dayanak
Madde 3 —
Bu Yönetmelik, 23/2/1995 tarihli ve 4077 sayılı
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 31 inci ve bu
Kanuna 4822 sayılı Kanunla eklenen 9/A maddelerine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 —
Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a)
Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
b)
Bakan: Sanayi ve Ticaret Bakanını,
c)
Mal: Alış-verişe konu olan taşınır eşyayı, konut ve
tatil amaçlı taşınmaz malları ve elektronik ortamda
kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü
ve benzeri gayri maddi malları,
d)
Hizmet: Bir ücret veya menfaat karşılığında yapılan
mal sağlama dışındaki her türlü faaliyeti,
e)
Satıcı: Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere
ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında
tüketiciye mal sunan gerçek veya tüzel kişileri,
f)
Sağlayıcı: Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere
ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında
tüketiciye hizmet sunan gerçek veya tüzel kişileri,
g)
Tüketici: Bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki
olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan
gerçek ya da tüzel kişiyi,
h)
Kredi veren: Mevzuatları gereği tüketicilere nakit
kredi vermeye yetkili olan banka, özel finans
kuruluşu ve finansman şirketlerini,
ı)
Mesafeli Sözleşme: Yazılı, görsel, telefon ve
elektronik ortamda veya diğer iletişim araçları
kullanılarak ve tüketicilerle karşı karşıya
gelinmeksizin yapılan ve malın veya hizmetin
tüketiciye anında veya sonradan teslimi veya ifası
kararlaştırılan sözleşmeleri,
ifade
eder.
Ön Bilgiler
Madde 5 — Mesafeli
sözleşmenin akdinden önce aşağıdaki bilgilerin
tüketiciye verilmesi zorunludur.
a)
Satıcı veya sağlayıcının isim, unvan, açık adres,
telefon ve varsa diğer erişim bilgileri,
b)
Sözleşme konusu mal ya da hizmetin temel
özellikleri,
c)
Sözleşme konusu mal ya da hizmetin tüm vergiler
dahil satış fiyatı,
d)
Satıcı veya sağlayıcının fiyat dahil tüm vaatlerinin
geçerlilik süresi,
e)
Tüketicinin ödemelerinin nasıl yapılacağına dair
bilgiler,
f)
Teslimat ve ifanın nasıl yapılacağına ve varsa buna
ilişkin masrafların tutarı ve kimin tarafından
karşılanacağına dair bilgiler,
g)
Cayma hakkı ve bu hakkın nasıl kullanılacağına dair
bilgiler,
h)
Tüketiciye bir maliyeti varsa kullanılan iletişim
yollarının ücreti,
ı)
Sözleşme konusu mal ya da hizmetin, teslim ve ifa
tarihlerine ilişkin program,
j)
Tüketicinin talep ve şikayetlerini iletebileceği
satıcı veya sağlayıcının açık adres, telefon ve
varsa diğer erişim bilgileri.
Ön Bilgilerin Doğruluğunun Yazılı Olarak
Kanıtlanması
Madde 6 —
Tüketici, ön bilgileri doğru ve eksiksiz olarak
edindiğini yazılı olarak teyit etmedikçe sözleşme
akdedilemez. Elektronik ortamda yapılan
sözleşmelerde bu teyit işlemi yine elektronik
ortamda yapılır. Tüketici, mallar için sözleşme
konusu mal kendisine ulaşmadan, hizmetler için de en
geç sözleşmenin ifasından önce ön bilgileri içeren
yazılı onayı almalıdır.
Sözleşmede Bulunması Gereken Şartlar
Madde 7 —
Mesafeli sözleşmenin yazılı olarak yapılması ve bu
sözleşmenin bir nüshasının tüketiciye verilmesi
zorunludur.
Sözleşmede;
a)
Tüketicinin, satıcı veya sağlayıcının isim, unvan,
açık adres, telefon ve varsa diğer erişim bilgileri,
b)
Sözleşmenin düzenlendiği tarih,
c)
Malın veya hizmetin teslim veya ifa tarihi ve şekli,
d)
Teslimat ve ifaya ilişkin masrafların tutarı ve
kimin tarafından karşılanacağına dair bilgiler,
e)
Sözleşme konusu malın veya hizmetin cinsi veya türü,
miktarı ve varsa marka ve modeli,
f)
Malın veya hizmetin Türk Lirası olarak vergiler
dahil peşin satış fiyatı,
g)
Vadeye göre faiz ile birlikte ödenecek Türk Lirası
olarak toplam satış fiyatı,
h)
Faiz miktarı, faizin hesaplandığı yıllık oran ve
sözleşmede belirtilen faiz oranının yüzde otuz
fazlasını geçmemek üzere gecikme faizi oranı,
ı)
Peşinat tutarı,
j)
Ödeme planı,
k)
Borçlunun temerrüde düşmesinin hukuki sonuçları,
yer
alır.
Cayma Hakkı
Madde 8 —
Tüketici; mal satışına ilişkin mesafeli
sözleşmelerde, teslim aldığı tarihten itibaren yedi
gün içerisinde hiçbir hukuki ve cezai sorumluluk
üstlenmeksizin ve hiçbir gerekçe göstermeksizin malı
reddederek sözleşmeden cayma hakkına sahiptir.
Hizmet sunumuna ilişkin mesafeli sözleşmelerde ise,
bu süre sözleşmenin imzalandığı tarihte başlar.
Sözleşmede, hizmetin ifasının 7 günlük süre dolmadan
yapılması kararlaştırılmışsa, tüketici ifanın
başlayacağı tarihe kadar cayma hakkını kullanabilir.
Cayma hakkının kullanımından kaynaklanan masraflar
satıcı veya sağlayıcıya aittir.
Elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler ve
tüketiciye anında teslim edilen mallara ilişkin
sözleşmeler cayma hakkı ve kullanımına ilişkin
hükümlere tabi değildir.
Malın
teslimi sözleşmeye taraf olan tüketici dışında bir
kişiye yapılsa dahi tüketici cayma hakkını
kullanabilir. Bu durumda satıcı malı 9 uncu maddenin
dördüncü fıkrası hükmü uyarınca üçüncü kişiden
teslim alır.
Tüketicinin özel istek ve talepleri uyarınca
üretilen veya üzerinde değişiklik ya da ilaveler
yapılarak kişiye özel hale getirilen mallarda
tüketici cayma hakkını kullanamaz. Ayrıca tüketici,
niteliği itibariyle iade edilemeyecek, hızla bozulma
veya son kullanma tarihi geçme ihtimali olan mallar
söz konusu olduğunda cayma hakkını kullanamaz.
Bu
Yönetmeliğin 6 ncı ve 7 nci maddesindeki koşullardan
biri eksik olduğu taktirde satıcı veya sağlayıcı en
geç otuz gün içerisinde eksikliği giderir. Bu
durumda 7 günlük süre, söz konusu eksikliğin
giderildiğine dair bilginin yazılı olarak tüketiciye
ulaştırıldığı tarihten itibaren başlar.
Tüketicinin ödediği bedel kısmen veya tamamen satıcı
veya sağlayıcı tarafından ya da satıcı veya
sağlayıcı ile kredi veren arasındaki anlaşmaya
dayanılarak karşılanıyorsa, cayma hakkının
kullanılması halinde, kredi sözleşmesi de hiçbir
tazminat veya cezai şart tutarını ödeme yükümlülüğü
söz konusu olmaksızın kendiliğinden sona erer. Ancak
bunun için, cayma bildiriminin kredi verene de
yazılı olarak iletilmesi gerekir.
Satıcı
ve Sağlayıcının Yükümlülüğü
Madde 9 —
Satıcı veya sağlayıcı tüketicinin siparişi kendisine
ulaştırdığı andan itibaren en geç otuz gün
içerisinde edimini yerine getirmekle yükümlüdür. Bu
süre tüketiciye daha önceden yazılı olarak
bildirilmek koşuluyla en fazla on gün uzatılabilir.
Satıcı
veya sağlayıcı, tüketicinin cayma bildiriminin
kendisine ulaştığı tarihten itibaren on gün içinde
almış olduğu bedeli, kıymetli evrakı ve tüketiciyi
borç altına sokan her türlü belgeyi iade etmekle,
ayrıca yirmi gün içinde de malı geri almakla
yükümlüdür.
Satıcı
veya sağlayıcı mesafeli sözleşme konusu malın veya
hizmetin tüketiciye teslimi veya ifasından önce
sözleşmenin bir nüshasını ve ön bilgilerin teyidine
ilişkin yazılı onayın bir nüshasını tüketicinin
kendi el yazısı ile imzalanmasını sağlayarak teslim
eder. Uyuşmazlık halinde ispat külfeti satıcı ve
sağlayıcıya aittir.
Haklı
bir sebebe dayanmak şartıyla satıcı veya sağlayıcı,
sözleşmeden doğan ifa yükümlülüğünün süresi dolmadan
ve sözleşmede belirtmesi şartıyla, tüketiciye eşit
kalite ve fiyatta mal veya hizmet tedarik edebilir.
Satıcı
veya sağlayıcı, sipariş konusu mal veya hizmetin
yerine getirilmesinin imkansızlaştığını ileri
sürerek, sözleşme konusu yükümlülüklerini yerine
getiremiyorsa, bu durumu, sözleşmeden doğan ifa
yükümlülüğünün süresi dolmadan tüketiciye bildirir.
Ödemiş olduğu bedel ve borç altına sokan tüm
belgeleri 10 gün içinde tüketiciye iade eder.
Geri
Ödeme
Madde 10 —
Mesafeli sözleşmelerde, ödemenin kredi kartı veya
benzeri bir ödeme kartı ile yapılması halinde
tüketici, kartın kendi rızası dışında ve hukuka
aykırı biçimde kullanıldığı gerekçesiyle ödeme
işleminin iptal edilmesini talep edebilir. Bu halde,
kartı çıkaran kuruluş itirazın kendisine
bildirilmesinden itibaren 10 gün içinde ödeme
tutarını tüketiciye iade eder.
Kapsam Dışı Sözleşmeler
Madde 11 — Bu Yönetmelik
hükümleri;
a)
Banka, sigorta ile ilgili,
b)
Otomatik satış makineleri vasıtasıyla akdedilen,
c)
Halka açık jetonlu telefonlar vasıtasıyla akdedilen,
d)
Açık arttırma yolu ile akdedilen,
e)
Gıda, içecek ve günlük tüketim için tüketicinin
evine veya işyerine düzenli olarak sağlanan malların
tedariki ile ilgili,
f)
Sağlayıcının üstlendiği, barınma, ulaşım, yemek
tedariki, sportif ve kültürel faaliyetler ve eğlence
hizmetlerini özel bir günde veya sürede tedarik
etmesine ilişkin hükümler içeren,
sözleşmelere uygulanmaz.
Yürürlük
Madde 12 —
Bu Yönetmelik 14/6/2003 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 13 —
Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı
yürütür.
